Geschiedenis
Uit het huwelijk van Wilhelmus Bril (*1786) en Johanna Nalis (*1796), die in 1813 in het huwelijk traden, werd in Wilp op 01-11-1822 zoon Willem geboren. Wilhelhum had als beroep molenaar. Toen Willem in 1852 trouwde met Gerdina Johanna Belt, werd als beroep grutter/bakker vermeld, terwijl als beroep van de vader van de bruid bakker werd genoemd. Veelvuldig kom je in de huwelijksakten van de zoons, maar ook bij ooms en neven, de beroepsvermelding bakker, winkelier of grutter tegen.
Willem en Gerdina vestigden zich hoogstwaarschijnlijk in 1852 na hun huwelijk op E59 in Voorst, dat uiteindelijk Rijksstraatweg 24 werd. Het echtpaar kreeg 9 kinderen. Een van de zoons Antonius Lambertus werd de opvolger van vader Willem, maar vertrok in 1886 naar Deventer. (Misschien om het vak te leren?) Als bakker/grutter kwam hij in 1889 terug en hij vestigde zich in het pand E59 als hoofd van het huishouden met zijn twee ongehuwde zusters Maria Paulina en Bartha Theodora. Maria heeft als aantekening: rentetrekker. Moeder Gerdina overleed in 1891 en vader Willem in 1898.

Ze bleven alle drie ongehuwd en in 1921 kwam neef Gerhardus Martinus (*1881), die ook bakker was, bij hen inwonen. (Hij was de zoon van Reint Bril en Johanna Bril, de dochter van Gerdina en Willem Bril) Daarvoor woonde hij op A64 (Binnenweg 10 in Voorst). Hij trouwde in 1921 met Willemina Veenhuijs.
Zuster Bartha overleed in 1923 en Maria in 1930. Antonius vertrok naar Zutphen, waar hij in 1938 overleed.
Het echtpaar Bril-Veenhuijs kreeg zes kinderen: Wim (de vader van Paul), Anton, Dinie, Marie, Jan en Jopie. Vader Gerhardus (Gerrit) overleed in 1950 en de weduwe Bril bleef achter met 6 kinderen. Een van de kinderen, Wim nam in 1950 de bakkerij over. Hij trouwde in 1957 met Annie Holterman, ze kregen zes zoons.

Bakkerij Bril
Sinds -tenminste- 1852 wordt er al brood gebakken in het pand Rijksstraatweg 24. En de bakkers met de achternaam Bril, die er de scepter zwaaiden zijn achtereenvolgend: Willem, Antonius, Gerhardus, Willen en Paul. En nu, in 2010 dient zich de zesde generatie aan Matthieu (23) en Lion (20), die samen met vader Paul werken. Bakker Wim Bril begon net voor de Tweede wereldoorlog als bakkersknecht in de zaak bij zijn vader Gerrit. Hij bedacht na de oorlog, toen er weer ruimte kwam voor wat luxe producten, de recepten van krentenbrood, de gevulde koeken en het speculaas en daarmee werd de bakkerij (wereld)beroemd. In 1957 trouwde hij met Annie Holterman, De ouders van Wim waren toen al overleden. Wim overleed op jonge leeftijd in 1986, ze hadden zes zoons gekregen.
Paul (48), die nooit bakker wilde worden, begon 24 jaar geleden: “Mijn vader was mijn leermeester en daarna heb ik het op mijn manier gedaan.” Die receptuur heeft Paul getracht vast te houden. Matthieu en Lion willen ook op hun manier de zaak runnen, met nieuwe variëteiten, maar ook met behoud van het traditionele krentenbrood, speculaas en de gevulde koeken.

Oven
De ouden stenen gewelfoven heeft, zij het met verschillende soorten brandstof, meer dan 150 jaar dienst gedaan. In het begin met takkenbossen (rijshout) en hout gestookt, rond 1970 ging Wim over op olie. De oude oven gaf een geweldig bakresultaat, maar was moeilijk goed te stoken. “Bloed, zweet en tranen heeft me dat gekost om het te leren,”aldus Paul. Zoals het er nu uitziet schijnt de nieuwe over het bakresultaat te evenaren.
De nieuwe elektrische oven is speciaal voor bakkerij Bril gemaakt en in een oude geëmailleerd jasje gestoken om de nostalgische sfeer in de bakkerij te behouden. Van binnen is het een modern vier verdiepingen hoog apparaat, dat de capaciteitsproblemen in één klap oplost. De rest van de bakkerij is op een nieuw verfje na het zelfde gebleven. De klanten, die van heiden en ver komen, kunnen nog steeds vanuit de winkel zo in de bakkerij kijken en de heerlijke geur opsnuiven.
(Geschreven door: G. Groenewold)
1 meter krentenbrood